Odkrywanie Tradycji Mazowsza to seria multimedialnych publikacji Mazowieckiego Centrum Kultury i Sztuki. Każda pozycja stanowi monografię innego zagadnienia, związanego z kulturą tradycyjną i dziedzictwem kulturowym Polski. Składające się na nie zdjęcia, filmy, teksty i muzyka są tworzone z myślą o ludziach, których zainteresowała kultura ludowa i chcą poszerzyć swoją wiedzę na jej temat. Kolejne wydania planowane są w taki sposób, by z publikacji mogli czerpać nie tylko studenci i pasjonaci, ale również uczniowie gimnazjów i liceów. Bogate materiały z pewnością zainteresują każdego studenta, absolwenta, regionalistę oraz miłośnika tradycji, folkloru i przeszłości. Opisywane tematy obejmują doroczne zwyczaje świąteczne, rzemiosło ludowe oraz zjawiska związane z folklorem muzycznym. W planach mamy kolejne podserie tematyczne – tradycja oferuje w końcu tak wiele do odkrywania.

OBRZĘDY

Część I
Pierwsza, pilotażowa część serii i jednocześnie pierwsza część wchodzącego w jej skład cyklu „Obrzędy”. Wydana na początku 2008 roku broszura zawiera opisy trzech zwyczajów, których bohaterami są wykonane z wosku figurki zwierząt domowych, które obnosi się dookoła ołtarza kościoła w Brodowych Łąkach, „kozy” z Prostyni (także uczestniczki kościelnych nabożeństw) oraz wykonywane na Kurpiach w miejscowości Łyse wielkanocne palmy. Artykuły powstały nie tylko w oparciu o wiedzę książkową, ale przede wszystkim jako efekt osobistej obserwacji. Taka metoda została tu zastosowana po raz pierwszy, a następnie stała się podstawowym rozwiązaniem dla kolejnych publikacji serii.   
Publikacja przybliża także sylwetkę nieżyjącego już etnografa Jacka Olędzkiego, który przez większą część życia prowadził badania na Mazowszu.

Część II
Druga część serii „Obrzędy” została wydana pod koniec roku 2008. Pozycja realizuje założenie multimedialności publikacji: pokazywać jak najwięcej się da za pomocą obrazu i dźwięku, umożliwiając widzowi osobiste zatopienie się w prezentowanej rzeczywistości i pozostawiając miejsce na jego osobiste interpretacje. Efektem realizacji takiego podejścia są trzy płyty DVD. Nagrane na nich są filmy-relacje z następujących wydarzeń: rok rocznie praktykowanego w Jedlińsku rytuału sądzenia, a następnie ścinania śmierci, uczestnictwa Turków – straży grobowych – w wielkanocnych nabożeństwach w miejscowości Góra oraz zdjęcia wieńców dożynkowych. Filmy przyjmują narrację bezpośredniego uczestnictwa widza w wydarzeniu.

RZEMIOSŁO
Podseria Odkrywania Tradycji Mazowsza, „Rzemiosło”, koncentruje uwagę czytelników na zagadnieniach związanych z ludowym rękodziełem, ale również na zawodach, które zalicza się niekiedy do „ginących”. Podstawowym celem jest pokazanie ludzi, ich pracy i jej efektów poza murami muzeum. Jednak zamiast rekonstruować to, czego już nie ma, staramy się dotrzeć do tego, co wciąż jeszcze można zobaczyć na własne oczy.

Część I
Pierwsza część tego podcyklu ukazała się w końcu roku 2008. Opisano w niej bursztyniarstwo, wycinanki  oraz kurpiowskie wyploty z korzenia. Autorem tekstów jest doświadczony badacz kultury tradycyjnej, Krzysztof Braun. Jego artykułom towarzyszą materiały multimedialne, zawarte na płytach DVD: wywiady z rzemieślnikami, filmy na których można zobaczyć, jak pracują, oraz pokazy slajdów z gotowymi przedmiotami.

INSTRUMENTARIUM
Część I
Tematyka ostatniej części cyklu Odkrywanie Tradycji Mazowsza krąży wokół zagadnień muzycznych. Pierwsza część „Instrumentarium” została wydana pod koniec 2008 roku. Skaładają się na nią trzy monografie instrumentów: harmonii pedałowej, ligawki i – co interesujące ze względu na  historyczność obiektu – fideli płockiej. Historia instrumentów została opisana z perspektywy muzykologicznej przez Tomasza Nowaka. Na domowym odtwarzaczu DVD można natomiast obejrzeć i posłuchać wykonań tradycyjnie granych na nich utworów.

Część II

Druga część została wydana w końcówce roku 2009 pod tytułem „Instrumentarium, część II. Skrzypce i śpiew” i jest jak dotąd najbardziej rozwiniętą publikacją w całej serii. Ograniczenie liczby tematów do dwóch pozwoliło na pełniejsze omówienie tytułowych zagadnień, którego ze znawstwem dokonał Tomasz Nowak. Dwa filmy, zatytułowane „Skrzypce na Mazowszu” i „Śpiew na Mazowszu” to przyjemne w odbiorze dokumenty, które pozwalają widzowi poznać ludowych śpiewaków i muzyków. Być może niektórzy poczują się zaskoczeni, że niektórzy bohaterowie są osobami w całkiem młodym wieku. Warto zobaczyć, co mają do powiedzenia na temat ich największej pasji.
W skład publikacji weszła reedycja płyty autorstwa Andrzeja Bieńkowskiego, założyciela Wydawnictwa Muzyka Odnaleziona, pod tytułem „Ostatni Wiejscy Muzykanci”, gdzie indziej już nie do dostania.

ZWIASTUN FILMU SKRZYPCE NA MAZOWSZU

ZWIASTUN FILMU ŚPIEW NA MAZOWSZU

Koordynator serii wydawniczej: Marcin Mierzejewski
tel. 22 586 42 21
e-mail: m.mierzejewski@mckis.waw.pl